Wejście
Plan
Słownik
Kontakt
Linki
Obserwatorium Paryskie
EgzoplanetyCoRoTWykładyNarzędziaBaza danych
<-   W otoczeniu gwiazdy   ->
Układy planetarne powstające w Mgławicy Oriona
images/orionsys_hst.gif
Ciemne obszary to pyłowe dyski wokół młodych gwiazd, gdzie prawdopodobnie powstają planety
Podziękowania : NASA / HST / C. R. O'Dell et S. K. Wong

Kiedy gwiazda "zapala się", zaczyna świecić, to zapadający się obłok tworzy wokół proto-gwiazdy dysk materii. Badania Układu Słonecznego pozwoliły odtworzyć etapy, które doprowadziły do powstania planet:

  • dysk rozwarstwia się; bardzo rzadki dysk pyłowy jest zanurzony w gęściejszym dysku gazowym.
  • W dysku pyłowym ziarna łączą się i powstają coraz większe drobiny, w końcu planetozymale (które przypominają dzisiejsze planetoidy czy komety).
  • Z planetozymali powstają, w procesach zderzeń, ciała jeszcze bardziej masywne. Od momentu, gdy jądro stanie się wystarczająco duże - przyciąga coraz więcej planetozymali i gazu, rośnie jeszcze szybciej i otrzymujemy planetę.
  • Pozostałe małe planetozymale spadają na Słońce, na inne planety i ich księżyce (tworząc niezliczone kratery widoczne na powierzchniach Księżyca czy Merkurego) albo krążą w okolicach masywnych planet w postaci pierścieni. Część została odrzucona na obrzeża Układu Słonecznego i tworzy Obłok Oorta, który jest obecnie rodzajem rezerwuaru komet.
  • Oddziaływania między planetami mogą także powodować zderzenia ( co tłumaczy na przykład powstanie Księżyca) czy nieregularne ruchy Urana. Mogą również prowadzić do tak długiej migracji planet, aż zostanie osiągnięte stabilne położenie. Zjawisko rezonansów odgrywa tutaj ogromną rolę, bo modeluje orbity ciał Układu Słonecznego.

Dysk pyłowy składa się z drobin skalnych i metalicznych, a znajduje się blisko gwiazdy, gdzie jest gorąco. Od pewnej odległości (zwanej "granicą lodów") temperatura staje się wystarczająco niska, by mogły tworzyć się lody. Ponieważ w Układzie Słonecznym wodór (H) i tlen (O) są najobficiej występującymi atomami, to pojawia się znacznie więcej planetozymali i planety tworzą się gwałtowniej. Jowisz, największa planeta, powstaje na granicy lodów, a inne planety olbrzymy, zbudowane z gazów i lodów, znajdują się dalej.

Taki scenariusz narodzin planet tłumaczy bardzo dobrze wszystkie własności planet Układu Słonecznego. Ale czy będzie możliwy do przyjęcia dla egzoplanet?...